Groanwachter ien Kaszoeby - Polen

 Nog n bericht uut Kaszoeby contreien ien Noord-Polen.

Dizze man he'k de groanwachter noemd. Dat von k wel n geschikte term. Groanwachter op e grins van garst en boekweit.Boekweit blift n mooi gewas om te zien.

Twee soorten dakmaterioal: links rijt, recht stro. Strooien dakken zien je host niet ien Nederlaand, mor ien t Openluchtmuseum warren der verscheidene huzen met strooien dak.

Hier nog n òfbeeldeng van n tekeneng met Kaszoeby toal en tekens.

Mol op betunpoal

Dizze betunpoal is bruukt veur n moaltje. n Roofvogel het zien toavel niet òfruumd. Dooie mol op dood mos. Misschien is, dat wat der overbleven is, meer n molle-vel. 

 n Stilleven is t zeker.

Utspann - Op Rügen

Rugen leit ien t noorden van Duutslaand, dichtbij Polen, aan de Oostzee.

Ze proaten doar ok platduuts. Noa veul ienspanneng van lopen, klimmen en heistern ien e hetten rondom Putgarten, is t tied veur uutspanneng. "Utspann" - schrieven ze ien t platduuts.

 

Rugen stijt bekend om de krietrotsen. Hoge rotsen doar je sums aal en sums niet onder lopen kennen.

Ien de wanden hemmen oeverswaalfkes n onderkommen vonden. Dat gijt goed zo lang t duurt. 

Me dunkt dat ze metwaarken aan t òfkaalven van e kust. Kust van Rugen kaalft joarlieks gemiddeld 20 cm òf, las k op n bret. Dat, Rugen ken nog wel n poar iwen met.

Veur lösse bomen huft dat òfkaalven niet zuks n probleem te wezen. Ze glieden 5-10 m omdel en t woddelstelsel gijt noar de zachte landeng gewoon deur. 

 

 

Griepswold en Gruupskerk

Dizze vekaansie ben k ien Griepswold west.

Griepswold is platduuts veur Greifswald. Griepswold het een van d'oldste universiteiten van Europa. (Ien t Engels is t: Griffin's forest). 

Griepswold is ok de stad van schilder Caspar David Friedrich (1774-1840). Hij tekende en schilderde veul romantische taferelen.

De noam het mij altied boeid. De Griep (Nederlaands: Grijp) verwiest noar de Griffioen. Een foabeldier bestoande uut n oarendkop en vleugels en de achterpoten, pokkel en steert van n liw. 

Ien Grunnengen leit ok n plak met de noam Griep/Gruup. Griep was n edelman ien Stad Grunnen. Aargenswoar he'k lezen dat et n priester wezen zol. Wat et krekt is, doar wil k van òf wezen. Der bennen verscheidene opvattengs. Dizze Griep het ien e vieftiende iw n kapel baauwen loaten ien t dörp Gruupskerk. 

t Foabeldier Griep komt veur ien grode delen van Pommern. Griepswold leit ien Westelek Pommern. Onder t eilaand Rügen niet ver van Poolse grins òf (ok wel Veur-Pommern noemd). Noam van de stad Griepswold is òfkomsteg van de hertogen van Pommern "Huus van Griep", de Pommersche Griep. 

Gruupskerk har as olle gemeente (tot 1990) n griep ien t gemeentewoapen. Doarom wordt ok zeit dat de jonker Griep van oorsprong uut Pommern kwam. 

De griep ien t Gruupskerker gemeentewoapen het gien vleugels. Dörpsroad Gruupskerk het de Griep weer vleugels geven. De griep van Griepswold kikt noar t westen. De griep van de Dörpsroad kikt noar t oosten, richting Pommern.

 

Gedicht Waddenlaand ien t Hogelaandsters

n Gedicht Waddenlaand ien t Hogelaandsters. Noar aanleideng van t vroaggesprek met Waddenschilder Geurt Busser. Hij schildert sinds joar en dag aquarellen van de Wadden.

 

          Waddenlaand

Laand doar roemte en waineg woorden

t innerliek waiten te verrieken, moi genog is

en òfsproak stait as poal dij golf brekt.

          .... 

Gedicht is schreven ien t roamwaark van t projekt Gronings Vuur (Grunnegs Vuur). Hierveur he'k verscheidene Grunnegers van t Hogelaand interviewd. Dat leverde bizundere verhoalen op, die k vongen heb ien n gedicht. 

Nou wiet ik ok wel dat de Waddenschilder van oorsprong uut Vrieslaand komt, mor hij woont al zo lang op t Hogelaand, dat met zien Grunneger vissersletien is er vergruid met t Hogelaand en Wadden.

De gedichten bennen ien t Hogelaandsters. Dat was veur mij n primeur. Doar mos k wel even veur zitten met mien achtergrond as Westerkertierder. Mor t was n schiere ervoareng met mooie gesprekken. Met dank aan Pieterman veur zien redactie.  

Meertoalegheid ien Kaszoeby contreien

As je ien Polen noar t noorden rieden richteng Gdansk, kennen je bretten tegenkommen met twee noamen.

De rooie streep wil niet zeggen dat beide woorden fout schreven bennen. Staarker nog, t is beidend goed. Bovenste woord is ien t Pools, onderste woord ien Kaszoebisch.

Kaszoebisch is de toal van de Kaszoeben. Kaszoebisch is n West-Sloavische toal die sproken wordt ien n beheurlek groot gebied vanòf de Oostzee / Baltische zee noar t midden van Polen. 

n Aander West-Sloavische toal is t Sorbisch - contreien doar Sorbisch sproken wordt, leggen ien veurmoaleg Oost-Duutslaand (contreien van Cottbus en Bautzen). Binnen d'Europese Unie bennen der zo meer as 30 minderheidstoalen.

t Is n mooi gebied met heuvelland, bossen, meren, beken en laandbouwgrond.

Grond is niet slim vruchtboar. Hierboven stijt boekweit met groene stengels van krödde. Op t Hogeland wordt krödde ok wel roodschonk noemd. As groei der uut gijt, worden stangen van boekweit krekt zo rood as van roodschonk

Kauw op toavel

Vogels worden aalsmor makker en doen heur veur as genode gasten.

Ien e joaren negenteg bezetten zeevogels n terras op Oamelaand bij n snackbar met overschot aan petat. Ien India zatten huusmussen op terrastoaveltjes ien de potjes sukker te pikken. 

Dizze kauw komt noatoaveln ien t stadje Kościerzyna ien contreien van Kasjoeby ien Noord-Polen.