Posts tonen met het label poëzie ien t Westerkertier. Alle posts tonen
Posts tonen met het label poëzie ien t Westerkertier. Alle posts tonen

zondag 5 juli 2026

Leven van merels ien e tuun - (4) slöt

Tied om te goan. Vrijdag, de leste mörgen om wereld vanòf t nust te bezien. Van nou òf aan worden vleugels bruukt. Doar floepten ze achternkander t nust uut, Vijf zuskes en broerkes. Onder begeleideng van d'olle merels. 
Sinds die dag vlogen der olle merels rond en schetterden en riepen heur alarmroep. Tegen vogels, oksters, kraaien en katten. t Is mor n gevoarleke moand, zuks n zummermoand as juni. Wel zel t zeggen hoeveul jongen et redden zellen. Volwossen worden, is n lang grilleg pad, doar snel van òfweken wordt. Of kaans op stegen die doodlopen. 
 

Zo is n merelverhoal ten einde kommen - lös baseerd op t concept van meneer David Attenborough. Die moakt der misschien meer waark van, mor ik ken je zeggen, t valt niet met vogels ien t wild uutnkander te holden. n Verhoal dervan moaken om verschillende endjes te verbienden, ken altied. 

 

vrijdag 3 juli 2026

Leven van merels ien e tuun (3)

 

Toen kwam der n onverwachtse wendeng ien t verhoal. Om wat te luchten ston e deur van e keuken open. Om toch mor wat te luchten an t enne van e dag. 

We heuren n doffe klap. 

Doar lag t mantje merel op e tegels. Ien de vlucht onderbroken deur openstoande deur. 

T dier zag der wat pips uut. n Bord met wotter veurzet. Met de vingers de snoavel open wurmd. Druppels wotter ien e bek doan. 

t Oogje ging wat vedder open. Mor wel denkt, met zuks n blik ien d'ogen, aan vliegen?

Hoe zol dat goan met de jonge merels die ien t nust zatten te wachten? Wel mos nou jonge merels voer geven? Kon moeke merel dat wel allenneg òf? Zoveul vroagen. 

Hemel leek nog blaauw, mor boven de huzen verschenen donkere wolken. Overdrachtelek dan, ien dit geval. Op de nok van t dak zatten twee zwad-widde vogels rusteg te wachten. Toen ik beder keek, meende ik moeke okster te bespeuren met links n jong, dat der hongereg uutzag. 

Dat belooft nog wat veur vanoavend, docht ik. Misschien mos k mor wat langer opblieven.  
 

Leven van merels ien e tuun (2)

 

Jongen gruien knap haard ien n week tied. t Nust wordt der niet rumer op. Doar zitten ze hutjemudje ien t nust. En dat met hetten van leste weken. 

t Mantje is goed woaks en wordt feller noarmoate jongen groder werden. 
 

Leven van merels ien e tuun (1)

Leste moand hemmen we gasten had ien e tuun. Der wer baauwd of t leven der van òf hong. En doar warren ze toen: vijf groenblaauwe mereleier. 
 
t Mantje vloog voak opndel, dat ik docht der bennen jongen. t Bleek aans te leggen. Eier warren nog niet uut. Achternoa he'k onneerd dat t mantje zo voak opndel vloog om t wiefke te voeren. Mor t was opvallend hoe weineg opmerkzoam t mantje was. Een en aal aandacht veur t wiefke, gien blik scheen er te gunnen aan omgeving. En die omgeving is niet altied eier en jonge vogels gunsteg gezind. Oksters, n valkje, katten, veul katten, t gevoar ken aan alle kanten loeren. 
Hoe t ok zij, Tot dat op n gegeven moment  beide older vogels wat hinneweer vlogen. Toen was t dudelek. Rose jongen met hierndoar wat donsveren ien t nust. Aander keer meer over de merel / kliester. 

zaterdag 28 juni 2025

Bosrietzanger ien brannekkels

Dit het wel wat weg van n karrekiet. 

Tekeneng van eikes, gespikkeld, met bruneg, oliefkleurege vlekken. Allenneg zit dit nust niet ien e rijten, mor ien e brannekkels. Ondergrond van eikes is ok lichtblaauweg en gien bruneg, as bij karrekiet. 

Source: wikimedia Аимаина хикари

 t Nustje is van de Bosrietzanger (Letien: Acrocephalus palustris). t Bizundere is, dat t nustje verscholen zit onder t blad van jonge branekkels. Mor t nustje is vlochten aan  olle brannekkelsstangen van verleden joar. Meer ienformoatsie over t vogeltje: op wikipedia

Met dat branekkels groder worden, wordt t nustje meer aan t oog onttrokken. Branekkels schieten de lucht ien, t nustje blift op zulfde hoogte. Wel bizunder baauwbeleid. 

Pepoavers ien blui

Pepoavertied. 

Noa de klaprozen, is t tied veur pepoavers. Ze hemmen gien goeie tied uutkozen om te bloeien. Klaprozen harren et dit joar al stoer. Pepoavers kommen en goan ien n vloek en zucht. 

Dizze tied van regen en buien bekört de bluitied slim. Ze goan op e eerste dag oarzelnd open, sums mor veur de helft. Dan bloeien ze n dag of wat. 

Mor zo nou en dan vallen noa een dag kroonbladjes aal òf. 

Wat ken-je der nog meer van zeggen, behalve dat ze mooi bennen. 

Aander joar beder.  


zondag 13 oktober 2024

Bretons

Frankriek het verscheidende minderheidstoalen. Ien Bretagne wordt Bretons sproken. Bretagne leit ien t westen van Frankriek, onder Normandië.  

Ienteressant te zien hoe dat t Bretons bruukt wordt op bredden en bij ienformoatiematerioal. De uutsproak he'k nog niet onder de knij.

Bretons is de toal van de Bretons. De Bretons (of Bretoenen) is n Keltisch volk (Bretons: Bretoned/Breizhiz). De Bretons bennen ien e daarde tot zesde iw uut Engelaand en Schotlaand noar Bretagne toe trokken. 

Toen ik an t enne van september doar was, spraken de luchten tot verbeeldeng.
k Was ien e hoavenstad Lorient. Bovenstoande foto loat de iengangen zien van de grode hallen zien woar de Duutse onderzeeërs tiedens de eerste drie joaren van de Tweede Wereldoorlog baauwd werden. 
Grode febriekshallen ien e hoaven met 35.000 man (dwang-)arbeiders. Der bennen ien totoal meer as 1.000 onderzeeërs fabriceerd, ien zo'n drie joar tied. 




Òfstapmomenten ien t Westerkertier

 Ze hemmen ien t Westerkertier wat nijs veur fietsers. Niet allenneg mor fietsen, ok òfstappen. 

As je zo wat rondfietsen, ken t goed wezen om ok even stil te stoan. Misschien hemmen ze doar ok wel geliek aan.

Kiek mor even op de webstek van t fietsnetwerk: Knooppunt Over Laand en Licht

vrijdag 13 september 2024

Zwoanen bij zunsondergang

 Zwoanen ien tegenlicht.

Je zien der niet meer van, met ien e zun kieken. Toch geft dit tegenlicht wel n oardeg effect.

k Kwam n poar vraauwen tegen met elks n hond. Ze woarschaauwden mij, dat vedder ganzen zatten. Doar mos k veur uutkieken, want ze warren heur dood schrokken toen de tekkels aansloegen. 

Ach, ja zo gijt dat. Je kennen zo de schrik te pakken hemmen, dat je n zwoan veur n gaans aanzien.



dinsdag 6 augustus 2024

Meertoalegheid ien Kaszoeby contreien

As je ien Polen noar t noorden rieden richteng Gdansk, kennen je bretten tegenkommen met twee noamen.

De rooie streep wil niet zeggen dat beide woorden fout schreven bennen. Staarker nog, t is beidend goed. Bovenste woord is ien t Pools, onderste woord ien Kaszoebisch.

Kaszoebisch is de toal van de Kaszoeben. Kaszoebisch is n West-Sloavische toal die sproken wordt ien n beheurlek groot gebied vanòf de Oostzee / Baltische zee noar t midden van Polen. 

n Aander West-Sloavische toal is t Sorbisch - contreien doar Sorbisch sproken wordt, leggen ien veurmoaleg Oost-Duutslaand (contreien van Cottbus en Bautzen). Binnen d'Europese Unie bennen der zo meer as 30 minderheidstoalen.

t Is n mooi gebied met heuvelland, bossen, meren, beken en laandbouwgrond.

Grond is niet slim vruchtboar. Hierboven stijt boekweit met groene stengels van krödde. Op t Hogeland wordt krödde ok wel roodschonk noemd. As groei der uut gijt, worden stangen van boekweit krekt zo rood as van roodschonk


dinsdag 23 juli 2024

Winkel Puut

 Ien Zuudhörn is der n winkel en die hiet Puut. 

Puut is t Grunnegs woord dat ok ien t Westerkertier veul bruukt wordt. t Betekent plastic zak, tas.  n Puutje om plakken stuut ien t doen. n Puutvol spullen.
Der bennen meer Puut-winkels ien e pervincie. 


zondag 3 december 2023

Lucht ien rep en roer op de Povvert

t Huft mor n poar doagen te vriezen en wereld is aans. Ok bij de Povvert (NL: De Poffert, een van de mooister Hoe weineg der ok veraanderd is. 

 

Wereld is zo aans en nog altied geliek. Gaanzen moaken heur op veur de grode vlucht. 
Ze blieven hier bij winterdag aalsmor meer hangen. Mor dit weer wordt heur te gorteg.   
Zo nou en dan denk k nog aan de gaanzen die ik vroeger zag. Zo benoaderboar as gaanzen nou bennen, dat is niet te vergelieken met joaren zeuventeg, tachteg. 
k Wiet dat ik n keer bij ienvallend winterweer ien e verte n koppel ganzen zag delstrieken. k Wol de gaanzen van dichtbij zien en liep t laand ien. Echt noadern belukte niet. Ze warren nog minstens 150-200 m vot, of doar vlogen ze aal weer op. t Was onbegonnen waark om dichterbij te kommen. 
Tot dat k een keer n gaans zag die niet vliegen kon. t Beestje har n gebroken vleugel. k Heb hum vongen en met noar huus nommen. 
Zo as doar loater ok n knobbelzwoan bij kwam. Die kon ok niet meer vliegen.    

zondag 19 november 2023

Al is dag nog zo nat

Al is dag nog zo nat, zun schient altied nog wel wat.

Dit is n Grunneger spreuk. Der zel wel n kern van woarheid ien zitten. Toch he’k vermoeden dat je de leste tied beder ien weken en moanden denken kennen as ien doagen. Lange tied he'k docht dat het was: Al is de dag nog zo mat, zun schient altied nog wel wat. Mor goed, veul moakt et ien dit geval niet uut. 

Gek genog, n poar doagen loater scheen zun zo mooi. 

Sprutters boven ien e boom deden met heur gekwetter veurkommen as was et haalf meert. Gewoonlieks bennen ze ien november verdwenen. Mor leste joaren zie je voaker kleine koppels rondvliegen rond joarwisseleng.  

woensdag 1 november 2023

Uul ien e nok

n Veer van n katuul. Oftewel, n kerkuul. 

n Pooske terug vond ik die ien t gras op groenlaand met knipgrond, t was n oavend ien augustus. Dat deed me denken an de dooie uul die k as schoeljongen soamen met n poar vrienden von. We hemmen verscheidene veren uuttrokken en bewoard. 
t Kreng hemmen we begroaven en noa n moand of wat weer opgroaven. De schedel van e uul he'k schoonmoakt en lange tied bewoard. 

Dizze uul hierboven is nog goed levendeg. t Ploatje kreeg k niet schaarper. Dizze har t wel aan tied en keek even strak omdel as ik omhoog tuurde.

Op de stienen lagen huul d'uuleballen. Pakjes botten, veren en vellen van vogels en muzen.  

dinsdag 19 september 2023

Een grode femilie knobbelzwoanen

t Het moeite kost, mor t risseltoat mag der wezen. Op dizze foto stoan 10 zwoanen.

Pabbe-zwoan stijt veuraan en dut met aal dat gesis en gehijg niet onder veur n slang. Moeke-zwoan zwemt ien de sloot en slut de gelederen. Dus der bennen ACHT jongen.

Zuks n grode koppel he'k nog noeit eerder trovven. Moekezwoan het dus acht eier uutbroed. Ien n older boekje over vogelnusten en -eier stijt dat de knobbelzwoan 5-7 eier leit. Dizze zummer hemmen de older-zwoanen goed tot acht tellen leerd. Kennisontwikkeleng onder zwoanen stijt niet stil. 

Ale jongen hemmen de reis noar volwassenheid aannommen.

Met zoveul zwoanen op n kluutje mos k mor veurzichteg wezen, docht ik. Domt krupen ze zo op nkander, dat de halzen kennen der wel van ien e knup roaken.

Oeit warren knobbelzwoanen siervogels op boerenploatsen. Vroeger op e boerderij kregen we we n keer n koppel zwoanen van olde bekenden. Heur zwoanen harren een huul nust jongen kregen. Bij haarfstdag konden de halfwossen jongen vot. De zwoanen werden bijeen dreven en vongen met netten. Veearts (dierenarts) leegwiekte de zwoanen en zo kregen we bij ons zwoanen ien e gracht.


dinsdag 22 augustus 2023

Nijezijl Nijesyl en Nijziel

 Noamen van plakken ien Vrieslaand en Grunnengen lieken sums veul op nkander.

 
Dit plak hiet ien t Vries Nijesyl. Ien t Nederlaands Nijezijl. Woarom ze dat eerste deel niet om zet hemmen, wiet ik niet. Nijesyl leit bij IJlst (Vr: Drylst) aan e zuudoost kaant van Sneek (Snits).

Ien t Westerkertier leit tussen Gruupskerk en Noordhörn t plak Nijziel (Nederlaands Niezijl). Tsja, doar konnen ze ok wel twee varianten schrieven.


zondag 1 januari 2023

Veul heil en zegen ien t nije joar

Beste minsen, 

Veul heil en zegen ien t nije joar. 

Dit vogeltje vlugt met heur blaauw-gele kleuren met ons t nije joar ien. 

Òflopen veujoar kwam t dierke mien tuun ienvliegen en baauwde et n nustje ien t vogelkastje. k Docht dat t vogeltje allang aan t broeden was. Mor t nustje was verloaten en eikes warren kold. 

Dit joar hoop ik op nij bezoek van t blaauwmeesje. De vogel het de kleuren blaauw en geel van e Oekraiense vlag. Dat leek me ok wel passend.

vrijdag 16 december 2022

Vorst over eier

Vorst is òflopen doagen over d`eier ien t piekehok trokken en nou bennen ze boarsten. 

Met oppervlakkege blik liekt et of eier op uutkommen stoan. Mor t is krekt even aans. 

Dizze driesprong van barsten verwiest noar kolde van òflopen doagen. As ze weer ontdooid bennen, zigt et oog niks meer van "kolde-iengreep". 

Pieken bennen wel voaker met leggen begonnen, met dat vorst kwam. Hoe dat komt, wiet ik niet.




zondag 20 november 2022

Haarfst ien blad

 De haarfst lopt zowat deur tot ien e winter. Veul bomen kennen t blad mor moeilek kwiet.

Lösloaten - heur-je tegenwoordeg al voaker - moeten minsen veul meer doen. 

Bij bomen gijt t aalmoal vanzulf, mor wel ales op zien tied.



maandag 12 september 2022

Wilgenholtrups

Lest zag k bizundere rups. Die har k oeit eerder zien. t Het joaren duurd veurda'k wis woar t om ging. Dat was t moment da'k n zakboekje met insekten en vlinders kreeg. Tegenwoordeg gijt soorten onderscheiden met apps veul sneller.


De Wilgenholvlinder (Cossus cossus) zigt der mor wat graauw en bruun uut. Mor de Wilgenholtrups is stukken mooier, wat kleuren angijt: oranje en purperkleureg. Mij leken die twee kleuren wel n mooie kombinoatsie toe.Der bennen minsen die vienden zukse die dikke, gladde, vedde rupsen mor niks.

t Beest(je) ken wel 8 centimeter lang worden. Je vienden ze veul ien old wilgenholt veural as t vermolmd is.