Leven van merels ien e tuun - (4) slöt

Tied om te goan. Vrijdag, de leste mörgen om wereld vanòf t nust te bezien. Van nou òf aan worden vleugels bruukt. Doar floepten ze achternkander t nust uut, Vijf zuskes en broerkes. Onder begeleideng van d'olle merels. 

Sinds die dag vlogen der olle merels rond en schetterden en riepen heur alarmroep. Tegen vogels, oksters, kraaien en katten. t Is mor n gevoarleke moand, zuks n zummermoand as juni. Wel zel t zeggen hoeveul jongen et redden zellen. Volwossen worden, is n lang grilleg pad, doar snel van òfweken wordt. Of kaans op stegen die doodlopen. 
 

Zo is n merelverhoal ten einde kommen - lös baseerd op t concept van meneer David Attenborough. Die moakt der misschien meer waark van, mor ik ken je zeggen, t valt niet met vogels ien t wild uutnkander te holden. n Verhoal dervan moaken om verschillende endjes te verbienden, ken altied. 

 

Leven van merels ien e tuun (3)

 

Toen kwam der n onverwachtse wendeng ien t verhoal. Om wat te luchten ston e deur van e keuken open. Om toch mor wat te luchten an t enne van e dag. 

We heuren n doffe klap. 

Doar lag t mantje merel op e tegels. Ien de vlucht onderbroken deur openstoande deur. 

T dier zag der wat pips uut. n Bord met wotter veurzet. Met de vingers de snoavel open wurmd. Druppels wotter ien e bek doan. 

t Oogje ging wat vedder open. Mor wel denkt, met zuks n blik ien d'ogen, aan vliegen?

Hoe zol dat goan met de jonge merels die ien t nust zatten te wachten? Wel mos nou jonge merels voer geven? Kon moeke merel dat wel allenneg òf? Zoveul vroagen. 

Hemel leek nog blaauw, mor boven de huzen verschenen donkere wolken. Overdrachtelek dan, ien dit geval. Op de nok van t dak zatten twee zwad-widde vogels rusteg te wachten. Toen ik beder keek, meende ik moeke okster te bespeuren met links n jong, dat der hongereg uutzag. 

Dat belooft nog wat veur vanoavend, docht ik. Misschien mos k mor wat langer opblieven.  
 

Leven van merels ien e tuun (2)

 

Jongen gruien knap haard ien n week tied. t Nust wordt der niet rumer op. Doar zitten ze hutjemudje ien t nust. En dat met hetten van leste weken. 

t Mantje is goed woaks en wordt feller noarmoate jongen groder werden. 
 

Wotterpiekje met crea nust

Woarom zol n wotterpiekje heur nust altied verstopt moeten ien e rijten? Dit wotterpiekje het et aans bekeken en met n eigen iensteek n crea nust moakt. n Nust baauwen op n olle boomstronk wel 30 cm boven t wotter uut. 

Dat doen niet veul wotterpiekjes dit spantje noa. t Nust met n ronde kom en hoge wanden is riek aankled. En de eier maggen der ok wezen. En toch, t het ok zien noadelen, zo hoog en dreug.

Zo lopt t nust beheurlek ien t zicht. Kennelek hemmen aander dieren t nust ok ien e goaten kregen. 

De vogels van dit nust hemmen t olle ambacht van degeleke nusten oppakt - zunder fratsen met takken en boomstronken. Gewoon n nust, krekt as pabbe en moeke en grootolders t ok deden. Tussen rijten en snielengs. En nou de bloadern langer worden, kennen vogels de toppen over t nust hen vlechten. Zo krigt t nust n aanzicht van n wiegje, as je der dichtbij bennen. Op òfstaand valt der niet zo veul te zien. Joa, krekt de stat van de hen met heur witte strepen. 

Zo gijt et voak. Beste uutvoereng van nusten krieg-je noeit te zien en onttrekken heur aan t oog van mins en cameroa. 

 

Schoapen soamen

Schoapen ien n widde wereld. 

Snij moakt wereld klein.  

Wachtend tot dooi ienvalt.

Luchten aan t Hoendiep veurspellen kolle. 

Veul heil en zegen ien t nijjoar

Veul heil en zegen ien t nijjoar. 

Elkneen n mooi en betekenisvol 2026 toewinst. 

Zo hemmen we ien korte tied ies, snij en hoagel had. Zun let hum ok zien. Dat geft schier weer. 

De twee dikke iepen hierboven stoan aan e oostkaant van e spoortunnel bij Zuudhörn. 

Dizze òfbeeldeng geft uutzicht op t zuden bij Zuudhörn. Tegenswoordeg wordt de weg met popelieren Zuderweg noemd. Veur de oorlog het mien opa boer west an de Zuderweg, toen de streek t Zuden noemd wer. Hij was Willem de Boer van t Zuden om reden dat der twee W. de Boers warren. 

Stienen en balflinten bij Exloo

Lestdoags n bezoek aan Exloo (zuud-oosten van Drenthe). Doar wordt laandbouwgrond ienricht as noatuur. 

Om bodem te verschroalen hemmen ze bovenste loag grond weghoald. 

En wat krieg-je dan? Stienen en nog ns stienen. Zoveul. t Zel met n iestied te moaken hemmen. Ien vroeger tieden werden stienen bruukt veur t boereploatsen. Bij mien oom op t bouwlaand bij Dedemsvoart (Overiesel) kwammen geregeld stienen noar boven. Dan mossen ze n dag stienen zoeken om bouwvorg weer schoon te kriegen.

Dikke stienen worden balflinten noemd en werden bruukt veur erfverhardeng van boerenploatsen ien pervincie Grunnengen. Vanòf d'achtermuur van de schuur werd de eerste 3-4 meter erf verhard met balflinten.

Wat ik me aal òfvroag woarom ien Schotlaand en Engelaand zo veul muurtjes baauwd bennen van de stienen ien t laand en woarom ien Drenthe der gien muur ien t laandschap te vienden is. 

Allenneg mor n poar olle verharde wegen. 

  

Expressionalisme met moate

Dit schilderij beheurt tot de stromeng van Expressionalisme. t Is n mooi schilderij, vien ik. 

Schilder is Piet van Wijngaerdt (1873-1864). t Hangt ien t museum van Alkmoar. Doar was k nog noeit west, mor t was de muite weerd. 

t Bizundere van dizze schilder is dat er Expressionalisme aanhong, mor dat er veur "Expressionalisme met moate" was. Zuks wat he'k nog noeit lezen. Mor k docht drekst: "Dat is n goed idee". Dizze kunstvörm met moate sprekt me wel aan. 

Wichter en prumen

Wichter is de grunneger noam veur kleine pruumkes, ok wel mirabellen noemd.

Ze warren der ien overvloed. Tied om aan e slag te goan.

Sap moaken.

Wichter is ok t woord veur meiskes. Oeit op e middelboare schoel zee k n keer "Wichter bennen lekkere dingen". 

Doar begonnen jonges te lachen.

Mor ik meen wat ik zeg, zee ik. 

Ze gaven me groot geliek. 

 

 

Puber-duuf het et red

 Doar zat t beestje op e grond. 

Zo ken je zien dat dieren heur ok vergissen kennen. n Vergisseng, misslag, misrekeneng, wel zel t zeggen. 
Mor jonge holtduuf was op de tegels te lande kommen. En as je nog niet goed ien e veren zitten, is dat gien goed teken. t Holtduufjong Pubo was te snel met zulfstandeg alles doen.

Zunder dierenambulance of aandere hyperalerte ienstanties is t beestje goed terecht kommen. Pubo is terug ien t nust zet. 

Bij pabbe en moeke die heur tweede jong weer aannommen hemmen en opvoed tot de puber echt vliegen kon. 

Rijtvink en zwartpootsoldoat

Noamen zeggen niet altied even veul. 

Om mien kennis van planten te vergroten he'k n app doar ik allerhande soorten met opzoek. Dizze kevers hierboven bennen twee zwartpootsoldoaten. Me dunkt dat ze wat aans doen as oorlogvoeren.

Zo trof ik ok dizze rups aan. Rijtvink - Rietvink op zien Nederlaands. 

Dizze rups hier liekt wel de oar van n grasspier. Met zien/heur koaken vret de rups de grasspier op, en zo komt er aals mor leger. Wel wiet zit er aan t enne van de dag aan e grond.  

 

Holtduvenust ien kestanjeboom

Dit joar hemmen we gasten kregen ien onze kestanjeboom.

Sinds n aantal joaren snoei k onze kestanjeboom. D'eerste keer da'k kestanjebomen zag, die snoeid warren, was ien Tsjechië. Ien Nederlaand zien je dat zo wat noeit. Mor, woarom niet, zol k zeggen. Noadeel is dat je ien t veujoar gien mooie kestanjebloesem hemmen. 

Veurdeel is dat duven makkelek n plak vienden om n nust te baauwen. Holtduven, en aandere duven ok, leggen altied twee eier. t Duufke, dan wel te verstoan. Eier wat kleiner as krielpiekeier. Woarom duvesoorten niet meer as twee eier ien n nust leggen, Joost mag t wieten.  

Mor as je noar t nust kieken, liekt et meer as genog. t Nust is zo plat, met wat wiend is et n toer om eier binnen te holden. 

t Was wel stoer om t nust wat goed op foto te kriegen.  

 

 

Nustje van de zwartkop

Meimoand is toch veujoar met hoofdletters. Zwartkop zingt zien zang.

 

Te meer as der zuks n nustje ien e boskes zit. Prachteg roze-oranje eikes. Verscholen ien e rozestruken, kruden en brannekkels. t Blift uutzunderliek

En de vogels zingen ien e bomen, tierntijntje, fitis, zwartkop, nachtegaal, n keutelduumke (winterkoning), der is van ales te beluustern. Broamsluper, tuunfluiter, et holdt niet op. 

Bergeenden - eier ien dons

 Bergeenden (Letien: Anser anser) bennen prachtege eenden.

Ok al hemmen ze wat weg van n kleine gaans. Kiek hier zwemt der een.

Foto: Mabel Amber - pixabay

Bergeenden hemmen weineg neudeg om n nust te baauwen: naauwlieks stro, ruugte. Ze bruken heur eigen veren en dons om d'eier waarm te holden. Niet om te verstoppen. 

Doarveur bruken ze holen ien de dunen bij noatuurleke omstandegheden. Bij de Lauwersmeer nuzzeln ze ok op t hiem van boereploatsen. n Melkbus of votstopte plek is niet genog. 

Der moet altied n tunnel, een buis van 2-4 m lang wezen om n nust te moaken. Dan kommen ze elk veujoar weerom aan plakken met wat open wotter, n gracht om n boerderij, dat budt goeie gelegenheid. 

Koolzoad ien Zweden - "runt hörnet"

Woar bennen velden geler as ien Zuud-Zweden.

Laandstreek hiet Skoane. Zweden schrieven: Skåne län. Mor de A met kringeltje, is min of meer ao ien Drents of oa ien t Grunnegs.Veur d'eerste keer ien Zweden ien mei; n geschikt moment om d'overweldegende koolzoadvelden te zien. 

t Was zo geel dat as ik soavends mien ogen dicht dee, gele kleuren opdoken. Veur de groene strook warren de peerdebloemen die hard met deden.

Ien Lund was de receptie "Runt hörnet". Om e hoek. Ik woon ien Zuudhörn en dat het der wel wat van weg. 

Ien t Grunnegs hemmen je stukken laand met hoeken en hörns. Hoeken bennen de happen as et woare uut et perceel. Hörns bennen de uutstekende delen van t perceel.
 

 

Gröten van de Waterkant en kunst

 Uut Bremerhoaven - Gröten van de Waterkant.

Doar hemmen ze n bizundere bank. 

 Gien plak veur racisme.

Muurkunst:

Meerkoeten gedijen ien zunneg weer

 Doar bennen ze aal weer: jonge vogels.

t Is wat ver vot en woazeg, mor ze bennen der. Rond 5-6 april har dit meerkoetenpoar aal jongen. 

Zes jongen zwommen ien t wotter. Vorst of gien vorst smörgens. Ze hemmen al gaauwachteg t olderlek nust verloaten. Datteg meter vedderop baauwen ollen aan n nij nust, meer beschut, meer rijten en gras en hoger boven t wotter uut. 

En nou is et wat regenachteg weer. Ienenent wordt ales groen. Bomen en struken bewiezen et elk joar weer vannijs: Veujoar begunt niet met zun mor met regen.