Zo is n merelverhoal ten einde kommen - lös baseerd op t concept van meneer David Attenborough. Die moakt der misschien meer waark van, mor ik ken je zeggen, t valt niet met vogels ien t wild uutnkander te holden. n Verhoal dervan moaken om verschillende endjes te verbienden, ken altied.
We heuren n doffe klap.
Doar lag t mantje merel op e tegels. Ien de vlucht onderbroken deur openstoande deur.
t Oogje ging wat vedder open. Mor wel denkt, met zuks n blik ien d'ogen, aan vliegen?
Hoe zol dat goan met de jonge merels die ien t nust zatten te wachten? Wel mos nou jonge merels voer geven? Kon moeke merel dat wel allenneg òf? Zoveul vroagen.
Hemel leek nog blaauw, mor boven de huzen verschenen donkere wolken. Overdrachtelek dan, ien dit geval. Op de nok van t dak zatten twee zwad-widde vogels rusteg te wachten. Toen ik beder keek, meende ik moeke okster te bespeuren met links n jong, dat der hongereg uutzag.
Dat belooft nog wat veur vanoavend, docht ik. Misschien mos k mor wat langer opblieven.
Jongen gruien knap haard ien n week tied. t Nust wordt der niet rumer op. Doar zitten ze hutjemudje ien t nust. En dat met hetten van leste weken.
Der is nijs uut de tuun van e Hollandse krielen. Veural dizze witte het nijs te melden.
Mörgens worden wij begroet deur geluden van Hennie Hoan. Ien e tuun lopen vier krielpieken rond. Elk het min of meer heur eigen stek veur eier leggen of om te broeden.
Dizze is voak buten t piekehok te vienden. En smörgens stapt ze parmanteg rond met de holdeng van n hoan. Dit is gien Jan Hen, mor eerder Jantina Hoan, of wat der tussenien. Hennie Hoan, misschien. Of Hillie Hoan.
Noamen bennen wel iengewikkeld. Want Hennie, krekt as Willy, ken n jongesnoam en wichternoam wezen ien t Nederlaands. Dus joa, zeg t mor.
LHBTG+ in dierenwereld is der wel. Mor hoe ales precies te duden, da's de vroag. Ze luustert even goed noar hem as heur. H E N, ken ok. Luuster mor even.
Link naar youtube: https://youtu.be/MQua4nMLAyk
Tussen vogelnusten deur kommen je bij tieden ok nog aandere dieren tegen.
Dit veujoar is vroeg begonnen. Dat ken je wel vernemmen aan de eenden.
Dit joar warren der rond half april al veul meer nusten as veurgoande joaren. Veural ok grode broedsels. t Zel helpen dat gras en rijten zo vroeg opkwammen, dat eenden makkelek votkrupen en eier goed verstoppen kennen. Aander beheer van baarms zel ok helpen. Loat maaien en veul meer stoan loaten, ok winter over.
As n eend van t nust vlugt, blieven eier open bloot achter. Goan ze uut heurzulf vot, dan dekken ze ales mooi toe.
Blift n eend zitten, dan is wel even kieken. Hè, woar zit nou die eend?
Joa, en op foto blift d'eend ok stilzitten.
Antwoord op de vroag: Woar zit de eend?: Op de tweede foto is gien eend te vienden. Op daarde foto zit t wiefke (bruun) rechtsveur.
Sums as n eend ienenen opvlugt, beschit ze eigen eier. t Hiet dat et te moaken het met wegholden van kraaien en aandere roofdieren. Of zol t bangegheid wezen? Wel zel t zeggen.
t Is veujoar, mor niet aal t veujoarsweer is met zunneschien.
Kiewieten hemmen eier, en summege aandere vogels ok al weer. Die loaten heur niet tegenholden deur t weer.
Doar is er of ze dan. n Piekje van de meerkoet op 11 april uut t ei.
T het warm west veur de tied van t joar. Dat schilt weer ien e gasrekeneng.
Dan kom je zuks wat tegen. Tussen e takken van n vledderbos. t Kon wel n wespenest wezen, docht ik zo, mor k heur de gien gezoem. Der warren ok naargens wespen te bekennen.
t Nust har de kleur van de stam van de vledder, t ging huulmoal ien omgeving op.
Ik heurde piepen. Hoog gepiep. Van lutje vogeltjes. Steertmezen. (Staartmees; letien: Aegithalos caudatus).
Ien België, ien de stad Gent stijt n mooi middeleeuws kasteel. Gent, de stad van Karel V. De heer der Nederlanden. En loater wer dizze man keizer.
"Ien mei leggen alle vogels n ei." En doar achteraan wer vroeger zeid: behalve de griet die legt ien de meimoand niet. Dizze vogel heur noam wer misbruukt, volgens mij, omdat et riemen mos. Mor doar bennen nog meer uutzunderengen op.
t Enne van oktober is ien zicht en alles blift mor groeien mor veural ok bloeien. Ja, k wiet der bennen mooier bloemen, dahlias en zuks wat meer, mor k wol de aandacht vroagen veur wat kleiner bloemkes.
Doar bennen goldjebloemen ien volle pracht en dat op e verjoardag van mien moeke (✝ 2014).
An e weg tiert t gras en kruden. En t gras bloeit ok. Krekt as riddersporen (zuring).
Een zee mij: wat n mooie ekkelbladden.
Aander zee: wat is t licht van t gras mooi.
Denkelek kennen veurgrond en achtergrond niet zunder nkander. Ze hemmen nkander neudeg - n soort yin en yang.
Dit nustje is van n rietgors. Vonden ien e rijten van olde petgatten. Rietgorsen baauwen heur nust niet ien e stengels, mor ien wat ruugte, 20-50 cm boven de grond. t Nust zit goed verstopt tussen olle grassspieren en rijtstengels, met nije grassen en brannekkels der omtoe. Je moeten der tegenaan lopen, om zo te zeggen, mor beder niet tegen de brannekkels.
Dit vogeltje he'k bizundere herinnerings an. As schoeljongen von k ien t veujoar n keer n rietgors ien e rijten van n sloot 300 meter van huus. t Beestje was zo verzwakt, dat ik kon hum zo pakken. Toen wis k niet wat veur vogeltje t was. k Zel vogelboekje der wel op noa sloagen hemmen. Zo kwam ik an e wiet dat et n mannetjesrietgors was: zwadde kop en witte kroag, vedders leken de kleuren wel wat op n mus. Loater lag e dood ien t deuske doar k hum onderdak geven har. Aanderdoags he'k hum metnommen noar de klas. k Zat ien 4de van e Legere schoel. Doar har k meester die ok veul van noatuur wis, mor dizze vogelnoam wis er niet. Hij het veul dingen verteld heb, die ontholden heb.
Die zummer ging k n herbarium aanleggen, hij har uutleit hoe dat mos. Met plastiek puut aan t stuur fietste ik deur dörp op zoek noar bloemen ien tunen van minsen, om die te plukken en thuus te dreugen. As der op t roam tikt wer, fietste k snel vot.
Dizze jonge spinnen kommen krekt kieken. k Wiet niet of ze nog op zoek goan noar de moeke of pabbe-spinnen. Hoeveul gevoel der bestijt veur gezinsverbaand ien e spinnekoppen femilie, wiet ik niet.
Spinnekoppen is wel n bizunder woord.
Vroeger werden spinnen Spinnekoppen noemd. Spinnen komt van t weven van webben. Koppen verwiest noar rondachtege vörm: dus n kop die spint. Feitlieks verwiest kop dus noar t beestje en spin noar wat t beestje dut. Vroeger was t woord Spinnekoppen gewoon. Ien t Engels hemmen ze t woord cob web, veur spinneweb. Ien t Duuts hemmen ze kup, kub veur rond en gedrongen. Ien t Grunnegs is der n zeekob (meeuw).
Duutse webstek geft ok n mooie uutleg: Spinnen en Koppen
Tjiftjaf oftewel ien goed Grunnegs (Westerkertiers) Tierntijntje.
De tierntijn wordt voak as n Engelse ontdekkeng beschaauwd (van Gilbert White ien 1780). Mor ien Duutslaand was ien 1555 n meneer Gesner der al met Zilzepfle. Ien Nederlaand wordt as vogeltje veur t eerst vermeld ien literatuur ien 1605.
Tierntijntje moakt n bizunder nust. k Heb perbeerd der n mooie foto van te moaken. Dat is ok wel oardeg belukt, allenneg schut t oog sums tekört om t koegelronde nustje goed van omgeving te onderscheiden.
t Is n meroakel hoe dat t nustje eiglieks tetoal een is met omgeving van blad, twiegen, mos, spieren en halmen van groen en dood gras. t Nustje zit n 30 cm boven e grond met opening an e ziedkaant. t Koegelronde nustje stekt - aans as bij t Duumke (Winterkeunenkje) - niet òf tegen achtergrond.
Hoe zol et de narcissen vergoan wezen? Zoveul snij verleden week. Alles lag plat.
Snij was op 1 april wel veur n deel vot, mor dat brocht midden op e dag narcissen nog niet terug.
Zo ging k vanòf Eemtil over t Zuden, n streek aan e zuudkaant van Zuudhörn. Tegenwoordeg hiet dat de Zuderweg. Toen heurde k peerdehoeven op t wegdek.
k Heurde de stem van mien opa die peerden mende. Doar zag k hum achter de peerden zitten. Hij zag er goed uut. Met zien brune onderarms trok hij aan de leidsels en dreef er de grode zwarte peerden aan. Hij was zo verdiept ien t waark, dat mij zag er niet. Ien n roes rook ik de geur van de peerden veurbij kommen.
