Bosrietzanger ien brannekkels

Dit het wel wat weg van n karrekiet. 

Tekeneng van eikes, gespikkeld, met bruneg, oliefkleurege vlekken. Allenneg zit dit nust niet ien e rijten, mor ien e brannekkels. Ondergrond van eikes is ok lichtblaauweg en gien bruneg, as bij karrekiet. 

Source: wikimedia Аимаина хикари

 t Nustje is van de Bosrietzanger (Letien: Acrocephalus palustris). t Bizundere is, dat t nustje verscholen zit onder t blad van jonge branekkels. Mor t nustje is vlochten aan  olle brannekkelsstangen van verleden joar. Meer ienformoatsie over t vogeltje: op wikipedia. 

Met dat branekkels groder worden, wordt t nustje meer aan t oog onttrokken. Branekkels schieten de lucht ien, t nustje blift op zulfde hoogte. Wel bizunder baauwbeleid. 

Meerkoeten gedijen ien zunneg weer

 Doar bennen ze aal weer: jonge vogels.

t Is wat ver vot en woazeg, mor ze bennen der. Rond 5-6 april har dit meerkoetenpoar aal jongen. 

Zes jongen zwommen ien t wotter. Vorst of gien vorst smörgens. Ze hemmen al gaauwachteg t olderlek nust verloaten. Datteg meter vedderop baauwen ollen aan n nij nust, meer beschut, meer rijten en gras en hoger boven t wotter uut. 

En nou is et wat regenachteg weer. Ienenent wordt ales groen. Bomen en struken bewiezen et elk joar weer vannijs: Veujoar begunt niet met zun mor met regen. 

Nacht van de Nacht - optreden Oosterkerk ien Stad 26 oktober 2024

 Aankommende zotterdag is t Nacht van de Nacht. Ien de Oosterkerk zel k lezing holden.

t Is n landelek initiatief van Nacht van de nacht.

 Lezing: Willem Tjebbe Oostenbrink - over t Grunnegs en veurdracht van gedichten en gedachten over t thema "Twijduuster" en over de Nacht.

 Gedichten: Sylvia Dragtstra

Adres: E. Thomassen à Thuessinklaan 1, 9713 JP Groningen, Netherland

Tied: 20.00-23.00 uur

Uutkomst ienspireert Pervincioale Stoaten

20 meert was de veurdracht ien Pervincioale Stoaten van Grunnen. Wat bliekt: PS is tot nije ienzichten kommen. Je kennen rusteg stellen: Poëzie ienspireert! 

t Olle schemoa van Pervincioale Stoaten met verbeeldeng van strategische cyclus en tactische cyclus ien de trant van Mondrioan was an vervangeng toe.

Ze hemmen op 1 April n nij schemoa ontwörpen, ienspireerd deur dichtbundel Uutkomst. 

Zo bliekt dat poëzie Grunnengen ienspirereert! 

Grotegaste - Grootegast - Grodegast

k Was op vizide ien Oost-Vrieslaand (Ostfreesland).

Toen zag k n bret: Grotegaste: 1 km.

Grotegaste leit ien gemeente West-Overledingen. Dat leit an e oostkaant van de Ems, boven Poapenburg en onder Leer. Overledingen wil zeggen: Over t rivierke de Leda, ien dit geval aan e zuudkaant van de Leda.

Ien t centrum, n kerk op n waarft - wierde. 

Bij ons leit Grodegast - Grootegast ien e buurt. Bij ons leit ok n Lutjegast. Wat wil nou t geval?

Ien Oost-Vrieslaand leit ok n Lütjegaste. Mor der was gien bret te vienden. Dus stapte ik uut de auto en vroeg aan n oldere vraauw die krekt uut t huus kwam, of ze van Lütjegaste heurd har. En ja heur, ze wis woar of dat plak lag. t Was n klein gehucht. 

Ze pakte heur mobiel en sprak ien: Leut-je-gas-te. Der kwam wat weerom, mor ze kon et mij niet goed duden. Met heur wiesvinger tekende ze op mien jas, ter hoogte van mien borst, een denkbeeldege koart met de route. Zuks wat is me nog noeit overkommen, mor ien Oostfreesland ken dat aalmoal, docht ik.

Heur aanwiezengs he'k volgd, twee moal links, over t spoor en toen kwam k niet vedder.  

Met aander woorden, n aander moal krigt de zoektocht noar Lütjegaste doar ien Duutslaand n vervolg.

Rijtdomp en Roerdomp

De rijtdomp het zien nust ien e rijten. Ien t Nederlaands wordt dizze vogel roerdomp noemd, mor me dunkt rijtdomp is veul beder; dus ien t Nederlaands rietdomp (uutleg onderaan dizze blog).

De rijtdomp is n reiger die ien òfzundereng leeft. Ien tegenstelleng tot de blaauwe reiger het dizze zien nust niet ien e boom mor gewoon op e grond, of eiglieks boven t wotter.

Dit nust leit een 30-40 cm boven wotterpeil. De reitdomp het zien best doan. Dizze vogel tref je niet voak aan ien t Westerkertier. Doarom mooi om vast te stellen dat ze der aal bennen. Leste joaren schient t aantal rijtdompen toe te nemmen.

Nog wat uutleg over roerdomp en rijtdomp.

Domp zol verwiezen noar t geluud dat t beest moakt. t Is wat een dof klinkend, sjompeg geluud. 

Mor wat is dan ien vredesnoam n roerdomp? t Eerste deel van t woord 'roer' het niks te moaken met Roer van t Roergebied en Roermond.Roer komt van t Duutse woord Röhr, riet, ok wel schreven bij gebrek aan stipkes op e 'o', schreven as 'oe'. Doar komt 'rör' of 'roer' weg. 

Ien t Vries is t ok: Reitdomp. Dat hemmen ze goed bekeken. Noa aal die aanpassengs van vogelnoamen ien t Nederlaands van leste tiental joaren - beveurbeeld Vloamse gaai is Gaai worden - dan van nou òf aan ok mor Rijtdomp.

Over bouwlaand, akkers en greppels, en vogels

Toal veraandert elke dag. Der kommen veul nije begrippen bij. Mor olde begrippen lieken ok niet meer wat et was. Dizze keer gijt et over bouwlaand, akkerbouw en akkers. 

Dizze foto is nommen ien Noord-Frieslaand, Sleeswiek-Holstein. Wat je hier zien: groenlaand met akkers. Dudeleker ken ik t niet zeggen. Dit is akkerlaand, zo as we dat iwen ien Nederlaand had hemmen. De akkers bennen de bolle strepen (van 4-8 m sums 10 m breed) ien t laand (groenlaand of bouwlaand). Ze worden scheiden deur n geut (diepte 10-15 cm) of greppels (voak n glooiende, òflopende leegte).

Met dizze fotoos uut Noord-Frieslaand wil ik t punt moaken dat we ien t Westerkertier en rest van Noord-Nederlaand altied veul groenlaand had hemmen met akkers. Ien Medenertilsterpolder bij IJzing boven Auwerd is der ok nog veul groen akkertjelaand.

Mor akkerlaand is onderheveg aan nije opvattengs.

Hoe dat zo? vroagen je je misschien òf. Dat zel k ien t volgende perberen te duden.

Mien analyse is dat et de schuld is van vogels. Vroeger harren we weidevogels: kiewiet, gruto, tureluur, scholekster, en doarbij nog wat vogels as gele kwiksteert (gele baauwmantje), luuwrik, graspieper. Alles hiette weidevogels. 

Toen kwammen der subsidies en geld om vogels en boeren te steunen. Moatregelen, die percies òfstemd worden mosten op vogels en behoefte van boeren. Een konklusie was: der zatten nog meer vogels op t laand van de boer: veural wottervogels: slobeend, krakeend, kuufeend. Dizze wottervogels zatten noatuurlek al sinds tiedstieden op de nadde graslanden ien veenachteg gebied. Mor goed, mooi dat zuks vaststeld wordt.

Tweede konklusie: met plasdras kwammen doar nog meer vogels bij: kluut, kleine plevier, visdiefke (vogels van de kust). Dat warren zeker gien weidevogels. Mor, ze kwammen wel noar t laand van de boer. t Beste was om over de percelen doarom te spreken van Boerenlaand. En de vogels kregen de noam: boerenlaandvogels. 

Toch was dat niet helder genog. Moatregeln mossen dudeleker. Der mos onderscheid moakt worden tussen vogels op groenlaand - graslaand en vogels op bouwlaand. Zo wer de weidevogel verbonden an t weilaand van veeholderijbedrieven. En veur de vogels op t bouwlaand van d'akkerbouwbedrieven wer ok n nije noam bedocht. 'Bouwvogels' was wat roar. Hoezo, vogels van de bouw? Straks noa t broedseizoen zollen minsen nog begunnen te proaten over bouwvakkers. 

Dat mos aans. Ludiek idee: "akkervogels" want et bennen vogels van akkerbouwbedrieven, niet woar? 

Woarom alle akkerbouwers nou proaten over akkervogels ien plak van vogels van de bouw, is mij n roadsel. De echte akkers ien bouwlaand bennen tientallen joaren eerder al verdwenen toen drainagebuiskes leid werden ien diepe geulen, groaven deur sekure boerenarbeiders. Eerste drainage wer midden 19de iw aanleid. Ien kleigebieden wer veul bouwgrond al draineerd veur of vlak noa de oorlog. Doarmet konden sloten dempt worden en stukken egaliseerd. 

Ien t ienteressante rapport van Frebus van Slocheren is hierover meer te lezen: Onderzoek drainagebuizen

t Is zo as t is. Vogels moaken heur der niet drok om. Ze geven ok weineg bliek van schuldbesef. 

Vogels hemmen zoveul noamen, t moakt heur weineg uut. Trekvogels, wintergast, zummergast, huusdiervogels, vremde vogels. t Ken aalmoal. Gien hoan die der noar kraait. 

Vogel achter t zunnescherm

Dizze òfbeeldeng het wat apads. 

Misschien dat t wat weg het van n zeefdruk.

t Is gien papegaai, mor hoast krekt zo mak. 

Joarlieks bezoek van de schokekster op de derde kantoorverdiepeng. 

Veren op e tegels

t Was graauw weer leste doagen. Ien e tuun liepen pieken lös.

Toen klonk der n ieselke kreet. Vanuut de koamer heurde ik buten t graauwen van n dier ien gevecht. Ik stond op om te kieken of alles ien orde was. Toen schoot ien n flits t silhouet van vogel aan t roam veurbij. 

Ik rende noar de keuken en keek noar de zithoek buten. Deur noar buten open, doar was t gebeurd. Donsveren, wat slagpennen. Die leken wat aan de kleine kaant veur n krielpiek. 

k Telde de pieken die woakzoam de hals uutrekt uut d'ogen keken. Ze warren der nog, de petrieskleurege ok. 

Misschien was et n koolmees, of n liester. En vermoedelek n sperwer, die moakt dat hoe k zangvogeltjes ok voer geef, voak aan t langste ènne trekt. Lekker dikkedakken op n tak. 

Gebeurtenis wer òfsloten met stilte. Toen gingen pieken weer vedder met woar ze bleven warrren. Achteruut krabben en ien e grond pikken as hong heur leven der vanòf. 

 

Haarfst ien blad

 De haarfst lopt zowat deur tot ien e winter. Veul bomen kennen t blad mor moeilek kwiet.

Lösloaten - heur-je tegenwoordeg al voaker - moeten minsen veul meer doen. 

Bij bomen gijt t aalmoal vanzulf, mor wel ales op zien tied.

De noatuur van pieken

De uutdrukkeng "Met de pieken (kippen) op stok goan" is niet zo mor uut de lucht grepen. Dizze krielpiek ging al vroeg met t lutje piekje op stok zitten - t kukentje was anderhaalf week old. Bij de kloek was gien sproake van soavends ien e hoek van t hok met piekje deronder te zitten. 

Zol de kloek heur kroost aanleerd hemmen op stok te zitten of zol et de noatuur wezen? Feit is dat pieken van hoog zitten holden. Da's beder, uut beschaarmeng tegen roofdieren.

De noatuur van dieren was n onderwerp van gesprek de leste weken. Kranten schreven derover. Pieken (ien aandere contreien - zo je willen - hounder, tuten, hennen, kiepen en kippen) hemmen ok heur eigen noatuur. Ze willen op stok zitten. Liever buten op stok of tak, as binnen op e grond! 

Krielpieken zoeken, as t even kin, heur eigen nust buten t hok. Elk veurjoar weer ken je d'eier opzoeken tussen de planten ien e tuun. Dat is ok noatuur. 

Ken-je begriepen dat bezoek van blaauwwiekels (sperwers) en katten niet t hoogtepunt van de dag is veur dizze dieren. k Heb doarom pieken mor niet meer leegwiekt. Ze moeten ien geval van nood wel votkommen kennen.

De noatuur van honden stijt et denkelek aal toe dat ze aanliend bennen as minsen ze uutloaten. Peerden worden leid met teugel en bit. Katten kennen doar niet over, wordt der zeid. Ien t wild bennen liwen, panters en tiegers nooit aanliend, mor coyotes, jakhalzen, wilde hond ok niet. 

Onze huusdieren leren van ales aan, ze worden selecteerd op allerhaande eigenschappen die aanwezeg bennen, en woar op deurfokt wordt. Wel wiet kennen katten ok selekteerd worden op makkelek omgoan met lien. 

Ogenschienlek gijt dat sums tegen noatuur ien en met de winsen van minsen met.

Poëzie tijdens Feest van de Geest - Zuidhorn 28 mei

Op 28 mei is er een poëziemiddag in het kader van Feest van de Geest.

Zaterdag om 15.00 uur in de Gastkerk  te Zuidhorn Thema is in Vuur en Vlam. 

Het programma In Vuur en Vlam kent Nederlandstalige en Grunneger gedichten. De Grunneger gedichten neem ik voor mijn rekening.

Het poëziegedeelte wordt georganiseerd door Paulien den Andel, Jacky Venhuizen, Yke Luinenburg en ondergetekende. Aansluitend op de gedichten, presenteren de Kunstenaars Koetjebil hun kunst en een sessie met meditatieve kunst.

 

Optreden ien de Pervincoale Stoaten ien Stad

Op de vergoadereng van de Pervincioale Stoaten van 9 meert was der aandacht veur Meertmoand Dialectmoand. k Mocht n poar gedichten veurdroagen. 

Klik hier: Veurdracht ien Pervincioale Stoaten - Meertmoand Streektoalmoand.

Vanòf minuut 00.24  t/m 00.36 uur ongeveer. 

Klik hier: Veurdracht ien Pervincioale Stoaten - Meertmoand Streektoalmoand.

Vanòf minuut 00.24  t/m 00.36 uur ongeveer.