Bretons

Frankriek het verscheidende minderheidstoalen. Ien Bretagne wordt Bretons sproken. Bretagne leit ien t westen van Frankriek, onder Normandië.  

Ienteressant te zien hoe dat t Bretons bruukt wordt op bredden en bij ienformoatiematerioal. De uutsproak he'k nog niet onder de knij.

Bretons is de toal van de Bretons. De Bretons (of Bretoenen) is n Keltisch volk (Bretons: Bretoned/Breizhiz). De Bretons bennen ien e daarde tot zesde iw uut Engelaand en Schotlaand noar Bretagne toe trokken. 

Toen ik an t enne van september doar was, spraken de luchten tot verbeeldeng.

k Was ien e hoavenstad Lorient. Bovenstoande foto loat de iengangen zien van de grode hallen zien woar de Duutse onderzeeërs tiedens de eerste drie joaren van de Tweede Wereldoorlog baauwd werden. 

Grode febriekshallen ien e hoaven met 35.000 man (dwang-)arbeiders. Der bennen ien totoal meer as 1.000 onderzeeërs fabriceerd, ien zo'n drie joar tied. 

Òfstapmomenten ien t Westerkertier

 Ze hemmen ien t Westerkertier wat nijs veur fietsers. Niet allenneg mor fietsen, ok òfstappen. 

As je zo wat rondfietsen, ken t goed wezen om ok even stil te stoan. Misschien hemmen ze doar ok wel geliek aan.

Kiek mor even op de webstek van t fietsnetwerk: Knooppunt Over Laand en Licht

Gelieke tred

Voak is dudelek wat onkruud is en wat perkbloem. Toch ontgijt je sums t onderscheid.

Ja, k wiet et, dizze foto is niet van al te beste kwaliteit. Mor ik kreeg t niet beder vastleid. Op dizze òfbeeldeng stoan verscheidene planten, mor t gijt om twee.

1. De lila bloemege : tot de hoogte van de gele lien (linksboven)
2. De melde is wat spril, mor as je goed kieken zien je de groenege knoppen en bloemkes; tot de hoogte van de blaauwe lien (rechtsboven).

Wat mij nou zo bizunder veurkomt: ze bennen ongeveer even hoog. En dat op 2 meter hoogte! t Het n slim gruizoam weer west dizze zummer. En aalsmor hemmen dizzent gelieke tred holden. Soamen op. Schier.

Nije gasten ien contreien

Der wordt wat òfreist deur t laand, deur Grunnegen, over de wereld. Deur minsen mor ok deur beesten.

Dizze witachtege, roomkleurege koeien bennen fraanse koeien: Charolais. Ze bennen beheurlek gespierd, dus n vleesras.

En doar was n perceel, met veurnoamelk huulmoal zwart of rood vee. Mor t warren gien bloarkoppen. De bruun-achtege koeien harren wat weg van Jersey-koeien, mor die zwarten kon k niet goed thuus brengen. Summege koeien bennen ok wat wit op e buuk, mor t liekt n kwestie van tied bij dizze veestoapel, dat ale beesten egoal bruun en zwart bennen. 

Hier zien je hoe de zwartbonte Amerikoanen (Holstein-Frisians), nou stoadegan vervangen worden deur roodbont vee of aandersoorteg zwarttekend vee. t Ken wezen dat der kruust is met roodbont Fleckvieh (Vlekvee uut Zuud-Duutslaand, Zwitserlaand), dat durf ik niet recht te zeggen. 

Mor, de grode slungelachtege zwartbonte Amerikoanse koeien die ien e joaren zeuventeg ien flitsende snelheid t Fries-Hollandse vervongen, worden nou hierndoar weer ienhoald deur aandere rassen. 

n Olle man van dik ien de negenteg, geboren onder Zuudhörn, vertelde mij joaren terug dat aan t begun van twintegste iw Friese boeren die noar t Westerkertier trokken, heur zwartbonte koeien metnammen. Friese koeien gaven meer melk as bloarkoppen. En zo dunden de Grunneger boeren met bloarkoppen hard uut. 

K. Ter Laan stelt ien zien woordenboek dat Grunneger Bloarkoppen ien wezen uut Hunzego kwammen.

Joaren zeuventeg kon ik n 3, 4 boeren met bloarkoppen ien e omgeveng.

Toen kwam de Amerikoanse (HF-ras, Holstein-Frisians). Ien n mum van tied was t Fries-Hollandse (FH-ras) veebeslag uutdund tot 1-5% van aal t vee ien Nederlaand. Nou zien je meer bloarkoppen as Fries, zwartbont vee. 

"t Ken verkeren, zee Bredero", zee mien pabbe.

Wel ik nou percies aanhoal, is even de vroag.

Zwoanen bij zunsondergang

 Zwoanen ien tegenlicht.

Je zien der niet meer van, met ien e zun kieken. Toch geft dit tegenlicht wel n oardeg effect.

k Kwam n poar vraauwen tegen met elks n hond. Ze woarschaauwden mij, dat vedder ganzen zatten. Doar mos k veur uutkieken, want ze warren heur dood schrokken toen de tekkels aansloegen. 

Ach, ja zo gijt dat. Je kennen zo de schrik te pakken hemmen, dat je n zwoan veur n gaans aanzien.

Optreden op Monumintendag ien Golden Liw Noordhörn - 14 september

Ankommende zotterdag 14 september - veurdracht van gedichten ien Golden Liw - Gouden Leeuw.

Ien de Golden Liw bennen allerhande aktiviteiten: muziek, dans, veurdrachten en theoater.

Met gedichten ien t Westerkertiers en ien t Nederlaands van mien haand. Kom mor even kieken en luustern.

Mooi òfwizzelnd program van 11.-15/16.00 uur.

* Bezoekers kunnen in de Gouden Leeuw een indruk opdoen van het
reizen met paarden en koetsen in voorbije tijden.
* Vanaf 11.00 uur kunt u gedurende de dag een gratis koetsenritje door
Noordhorn maken in de Utrechtse Tentwagen van paardenman Piet van
der Zwaag uit Enumatil.
* De kiepkerel zal langskomen om zijn waren aan te prijzen.
* In de gelagkamer wordt u verwelkomd door de kastelein.
* Wie dat wil trekt een historisch kledingstuk aan en laat een leuke foto van
zichzelf maken.
* Muzikanten zorgen voor een vrolijke sfeer en er is verkoop van brocante
en restanten van het voormalige kostuummuseum.
* De historische kledij wordt verzorgd door Everlasting Kledingverhuur uit
Grijpskerk

Kiek mor even op webstek: Monumentendag Gouden Leeuw

Weerde van Moin

 Ien t laand van Moin kwam ik ien n winkelstroat dizze tekst tegen.

k Meen t goed te verstoan, mor met de tweede regel achter d'eerste, ken je meer kanten op. Zit de kwaliteit nou ien vis of ien Moin zeggen. Misschien wel ien beident. 

Dizze man Jessens het zien Vishuus ien Leer.