Kerstnachtdienst - Grunneger dainst ien Kerk van Oostum

 

Foto van Kerkalspodium.nl

Op 24 december Kerstnacht wordt der deur Liudgerstichten n Grunneger dainst organiseerd. t Begutn om 23.59 uur. Ds. Hommes gijt veur en k zel gedichten veurdroagen. Leden van CMV Excelsior oet Bavvelt begelaaiden soamenzaang.  

Dat ales ien t kerkje van Oostum. Kerstnacht, woensdagoavend. 

Goie kerstdoagen. 

Zo mor - op t Foan

Zun schient niet. 

Wiend waait niet.

Wotter stroomt niet.

Mooier wordt t niet.

 

Stienen en balflinten bij Exloo

Lestdoags n bezoek aan Exloo (zuud-oosten van Drenthe). Doar wordt laandbouwgrond ienricht as noatuur. 

Om bodem te verschroalen hemmen ze bovenste loag grond weghoald. 

En wat krieg-je dan? Stienen en nog ns stienen. Zoveul. t Zel met n iestied te moaken hemmen. Ien vroeger tieden werden stienen bruukt veur t boereploatsen. Bij mien oom op t bouwlaand bij Dedemsvoart (Overiesel) kwammen geregeld stienen noar boven. Dan mossen ze n dag stienen zoeken om bouwvorg weer schoon te kriegen.

Dikke stienen worden balflinten noemd en werden bruukt veur erfverhardeng van boerenploatsen ien pervincie Grunnengen. Vanòf d'achtermuur van de schuur werd de eerste 3-4 meter erf verhard met balflinten.

Wat ik me aal òfvroag woarom ien Schotlaand en Engelaand zo veul muurtjes baauwd bennen van de stienen ien t laand en woarom ien Drenthe der gien muur ien t laandschap te vienden is. 

Allenneg mor n poar olle verharde wegen. 

  

Wier op t Bildt ien t Bildtsters

Doar is dan toch n wier of wierde ien Vrieslaand. Zo as t heurt, zol k zowat zeggen.

Noatuurlek wiet ik ok wel dat de Vriese noam veur zuks wat TERP is, mor wat is dat dan, n terp?

De betekenis van Terp is eiglieks gewoon dörp (ien t Vries: doarp). Ien Drenthe hemmen ze nog n plak dat hiet Darp. Dus t Vriese plattelaand is vol met terpen, met of zunder bult of heuvel. Zo het Vrieslaand nog wel meer plakken met wier. Engwierum, Wierum (leit ien Grunnengen en ien Vrieslaand). t Is altied goed om gemeenschappelekheden te onderkennen.  

Wier leit op t Bildt. Kennelek hemmen ze dat op t Bildt goed begrepen. Doar bestijt aal de nuance van streektoal. De noam van t plak is St. Jabik - ien t Bildtsters en niet ien t Vries (St. Japik).

Je bennen doar Welkom en niet Wolkom. Doar kennen ze - veur wat Muntjeziel (Munnekezijl/Muntsjesyl) aangijt - nog wat van leren ien Noard-East Fryslân.

Marum ien Bremen en Moarum ien Grunnengen

Moarum (NL Marum) is n dörp ien t Westerkertier.

Dizze Marum van de foto leit ien Bremen. Of stijt ien Bremen. Zentrum für Marine Umweltwissenschaften Universität Bremen. 

t Grunneger Moarum hiet Moarum veur de Grunnegers; Mearum veur de Vriezen. Over de uutsproak heurde ik n mooie anecdote. 

n Man vertelde mij van zien oom en zien tante. Hij kwam uut Grunnengen, zij kwam uut Vrieslaand. Sums gingen ze noar heur dochter toe. D'een ging noar Moarum, d'aander noar Mearum. D'een ging op vizide bij Oaf, d'aander bij Afke. 

Dag van lutje toalen ien St Jabik - project Frysk en Frij

Veul nije poëzie over toal, sproak, taal. Ondesrbrocht ien n huul schiere bundel Vier dien eigen toal. 

Òflopen zotterdag 29 november ien St. Jacobiparochie - Frysk 'Jabik' trovven meer as 140 minsen nkander over poëzie ien allerhaande lutje toalen, kleine talen, lytse talen. Dizze woorden werden bruukt om t woord dialect niet te hanteren. 

Der warren gedichten ien West-Fries (ien Holland), Noord-Fries (Noord-Duutslaand), n Occitoans gedicht uut Frankriek, Yorkshire gedicht. t Was schier om zo nije contacten op te doen. 

Mien gedicht was Tekens (fragment hierboven). 

 

Bijeenkomst was ien de grode kerk ien Jabik. Wat n grote kerk, docht ik, ofwel ien t Bildsters Groate Kerk. 

n Oekraiense soproan zong de sterren van e hemel. 

Der was volop poëzie. En toen kwammen weer de Fryske dûnsers ien klederdracht. n Mooie dag om veul minsen te spreken.