Noatuurlek wiet ik ok wel dat de Vriese noam veur zuks wat TERP is, mor wat is dat dan, n terp?
De betekenis van Terp is eiglieks gewoon dörp (ien t Vries: doarp). Ien Drenthe hemmen ze nog n plak dat hiet Darp. Dus t Vriese plattelaand is vol met terpen, met of zunder bult of heuvel. Zo het Vrieslaand nog wel meer plakken met wier. Engwierum, Wierum (leit ien Grunnengen en ien Vrieslaand). t Is altied goed om gemeenschappelekheden te onderkennen.
Dit stukje gijt over Nedersaksisch en plattduuts.
Ien t Humbold-museum ien Berlien zag n huul mooie koart over uutsproak van t woord "schoap", of beder de schriefwieze van de uutsproak.
De Duutse sproak-wetenschapper Georg Wenker (1852-1911) deed, as een van de eersten, ien de 19de iw al onderzoek noar dialekten. Hij onderzocht veural de contreien woar plattduuts sproken wer.
Op dizze koart ken je zien dat der n schaarbe grins was bij Danzig. Dit is de Duutse noam van e stad; de Poolse noam is Gdańsk. Ik beperk me hier tot vermeldeng van noamen en uut welke toal die kommen. Doar met he'k bewust gien uutsproak doan of de stad pools, duuts, Hanze of vrij-stad is. Dat is een iengewikkelder kwestie.
Wat ok ienteressant is, dat dizze Georg Wenker ien die tied al de 'oa' bruukte veur de klank die ok deur Grunnegers bruukt wordt.
Ien Denemarken hemmen ze lange tied dubbel 'aa' bruukt, beveurbeld bij 'Aarhus', de grootste stad ien Jutland. An t enne van joaren negenteg veurege iw hemmen ze dat aanpast. Nou is t Århus, met n rondje boven de 'A'. Ze spreken Århus uut zo ongeveer as de Drentse 'ao'. Zo hemmen je n konventsie die hiet ok ien t Engels de "Aarhus-convention" (Dat gijt over t recht op ienformoatsie, participoatsie en rechtsbijstand aangoande milieuzoaken).
Ien Duutslaand bruken ze ok de dubbele 'aa'. Doar met doelen ze op de klank gliek an de Grunneger oa-klank. Dizze kommen je tegen ien Oost-Vrieslaand (Ost-Freesland).
Zotterdagoavend mocht k de 25ste Borslapries ien ontvangst nemmen. Zo was ik op vizide ien Bösel ien Landeskreis van Cloppenburg niet al te ver òf van e stad Oldenburg.
Doar heurt ok n oorkonde bij. k Heb gedichten veurdroagen ien t Westerkertiers. n Bietje promotie van e gemeente Westerkertier ken gien kwoad, docht ik zo.
t Is bizunder om zo met allerhaande minsen uut contreien as Ost-Frieslaand, Emsland en Oost-Foalen nedersaksisch te proaten.
Carl-Heinz Dirks, plattduuts schriever ien t Ostfries, deskundeg man op terreinen van veel streektoalen en 'Nachdichter' (tolk, vertoaler) het verscheidene gedichten omzet noar t Ostfreesk. Teksten bennen prachteg!
Het heeft even geduurd, maar nu staat de derde column over streektalen en Nederlands op Meander Magazine - (3)
t Het even duurd, mor nou is ok mien daarde column over streektoalen en Nederlaands te lezen op Meander Magazine (3).
Het artikel gaat over en gaat in op het gebruik van 'gaan'; dat maar niet overgaat. Sterker nog, het gebruik van 'gaan' is volgens mij alleen maar toegenomen. Je ziet de laatste jaren dat in zinnen met toekomende tijd, 'gaan' steeds meer de plaats van 'zullen' inneemt. Maar er duiken nog meer zinsconstructies op. Ik ben benieuwd naar jullie ervaring.
Ben benijd hoe of dat et jim toeliekt. t Artikel is ien t Nederlaands, mor der stoan ok wat Grunneger veurbeelden ien. Even een grapke ien t Grunnegs hieronder.
Man vragt boer: Hoe gijt t met peerd?
Boer: n Peerd gijt nijt, peerd lopt.
Man zeit: Hoe lopt t peerd?
Boer: t Gijt.
Dizze week is de tweede column van mij verschenen over streektoal en Nederlaands. Onderwarp is dizkeer: zinnen ien liedende vörm, wat ok wel passieve vörm noemd wordt.
Een tweede column over streektaal en Nederlands: nu met het onderwerp Lijdende zinnen.
Veur t artikel op Meander Magazine: Column Nederlands en streektalen.
t Is winter, onderhaand. Mor k mos even terugdenken an dizze òfbeeldeng van oktobermoand. t Vee nog ien t land. t Is oardeg schier weer. Twee hokkelengen bennen bij nkander.
t Witte hokkeleng leit, misschien wat aan t weerkaauwen. En d'aandere, donkere stijt der wat bij, nee niet te niksen. As je goed kieken, ken je et zien: de zwarte slikt de rug van de witte. Zol er wieten dat de witte doar juukte het? Hoe zol er doar dan achter kommen wezen? Of gijt et doar huulmoal niet om en wisseln ze heur beviendengen van de dag even uut. Hoe t ok zij, ze vernuvern heur best.
Zotterdag 10 oktober was de bekendmoakeng van e winners van e Nedersaksische poëziewedstried van de Appeldag ien t dörp Gelster (Gelselaar Achterhoek) met as thema Bron. Mien gedicht Wotter en Stien won de tweede pries. t Juryrapport met winnende gedichten stijt digitoal op e ienformoatsieblog: Juryverslag Appeldag.
Ienzendengs kwammen uut verscheidene contreien van t Nedersaksisch: Achterhoek, Veluwe, Twente, Salland, Drenthe, Oost-Grunnengen en Westerkertier. De Appeldag-poëziewedstried wer veur de tweede moal op rieg organiseerd.
