Joar van de niet-kiewiet

Zowat elk joar wordt koppeld aan n vogel. Joar van de Gruto, joar van merel. 

Misschien het der ok wel n joar west van de sprutter, de wilster, k wiet niet wat. 

Mor de kiewiet het bij mien wieten nog gien joar op zien/heur noam had. t Joar van de niet-kiewiet is n oproep om even stil te stoan bij de grode stilte ien t laand en ons laandschap. Zelden zo weineg eier en nusten zien as dit joar. 

Mien kiender heb k et òflopen joaren geregeld zeid as ik t laand even ien ging om vogels en nusten te kieken. Willen jim met? Nou ken het nog, vogels zien en heuren. t Ken wezen dat as jim groot bennen, der aals mor minder vogels bennen. Wel wiet komt der n moment dat et niet meer ken. 

Dit roept veul gedachten op. Gedachten die deur t krassen van kraaien en roeken niet votgoan. 

Koeien ien buten op Heereburen

Der was n primeur òflopen zotterdag, ien elk geval veur mien ogen.

Melkkoeien overdags ien buten op Heereburen. En ze harren ok nog wat te groazen. Dat t zel wel goed kommen. 

Mor wat was et vroeg: 9 meert. Bizundere aanblik. 

Klute-eier verstopt ien ridderzureng

Kluten (Recurvirostra avosetta) broeden gewoonlieks aan e kust op open terrein. t Ken ok aans. 

Me dunkt dat dizze kluten gedrag ontwikkeln kennen as grutoos, zo verstopt zitten de nusten. Dizze eier von k bij n plasdras ien t Westerkertier.

Da's toch huul wat aans as op koale grond. 

n Aandere kluut het de uutzundereng zocht ien ei-kleur. Kiek mor even ien t nust hieronder (Kollkumerlaand). Of òfwiekende eier ok leiden tot òfwiekende vogels is niet bekend. Mor goed, t is ja mor butenkaant, wat zeit dat vedders nou?

Agroarisch noatuurbeheer hoalt de zee met kokmiwen aan.

 Dit is misschien n wat vremde titel, mor t liekt onderhaand wel zo. 

Allerhande moatregelen veur weidevogels hemmen as gevolg dat zeevogels heur meer en meer thuus voelen. 

En ze leggen heur eier ien soorten en moaten. Eier verschillen staark ien kleur en vörm.

De vogels doar t om gijt: kokmiwen. Ze broeden ien Kollumerlaand, toch wel oardeg endje van e zee òf.

Ze zitten doar met zeuven poarkes te broeden op n eilaandje. Kluten bennen ien e minderheid: mor drie nusten. En dat hiet dan Agroaries Noatuurbeheer. 

Mor goed, ze helpen aal met bij t verdedigen van eier en jongen - van kiewiet, tureluur en gruto - tegen iendringers as kraaien en buizerds. 

Slobeend aan de leg

t Enne van april/begun mei. Wilde eenden bennen al langer aan e leg. Nou is t tied veur aandere eenden, gliek de zummerteeling, krakeend en slobeend. 

Verscheidene van dizze eenden, zitten niet as de wilde eend drekst ien slootswal of aan t wotter van tocht. Zummerteeling en slobeend moaken een nust midden op t laand. 

Eier stoppen ze toe met grasspieren die ze plukt hemmen. Die vallen dan een week wat meer op, omdat de grasspieren geel worden, terwijl t overige gras groen deurgroeit. Tot t gras veul langer wordt en ales òfdekt wordt.  

 

Gruto op t nust

Summege nusten bennen mor min te vienden. Dat ken verscheidene oorzoaken hemmen. Nusten vallen ok minder op, as de vogel zitten blift. Dizze gruto drukt hem tegen e grond en verroert heur niet.

Toen k vijf joar was, vertelde mien opa dat hij n bizunder vogelnust vonden har. Bij t maaien had-er n gruto op t nust zien. De vogel verroerde heur niet. Ok toen er dichterbij kwam, bleef de vogel stil zitten, wegdrukt tegen e grond tussen de grasspieren. Totdat hij de vogel ien de handen pakte. 

Hij har de vogel een touwtje om de poot doan. Zo kon er de vogel loater weer herkennen.

n Old en klein verhoal, mor op mij moek et slim veul iendruk. t Was ien e joaren tachteg dat ik veur t eerst zulf n nust vond, met n gruto die gewoon zitten bleef. Bij kiewieten is et mij nog noeit overkommen. n Poar keer dat n tureluur op t nust zitten bleef, mor bij de gruto heb ik t voakst met moakt. 

 

Eier uut bij warmer weer

t Weer is aans, en dat vernem je al weer n poar doagen. Eier van t dit kiewietsnust bennen zo mor verdwenen. Der is nog n halve dop over en piekjes die nauwelieks te onderscheiden bennen van d'omgeving.   

Schutkleuren waarken zo goed, dat ken niet beder. Mest en jongen bennen een. 

Deur de zun en warmere nachten hemmen diesels hard wozzen. De peerdebloemen kleuren t laand wat gelig. t Dunkt een beetje denken aan twinteg joar leden. Alhoewel de joaren dat landen onder gingen ien n zee van golvend geel, die tied leit ver achter ons.   

Ooi op e rug

t Is weer lammertied. n Mooie tied om die lutje lammer te zien. Mor veur drachtege ooien is t ok n tied van gevoar. Leggen schoapen op onvlakke grond dan ken t wezen, dat ze te ver op e zied leggen goan en niet meer ien t enne kommen kennen. Ien groenlaand met akkers en greppels, met mollebulten of wat hoger gras lopen ooien meer gevoar. De lammer ien e buuk schuven noar de rugkaant van t schoap zo dat t schoap de poten niet meer onder de pokkel kriegen ken. 

t Is zoak om schoapen goed ien e goaten te holden. t Ken wel wat lieden, mor as n ooi n halve dag op e rug leit, dan wordt et der niet beder op. 

Dizze het et bijtieds nog red. Met wat hulp. Doarom, as je langs schoapelaand fietsen, kiek mor even of der een apad leit met poten half ien e lucht. Met n lichte drukker stijt t beest zo weer op e poten.