Gedicht Wotter en Stien bij CGTC

" Dizze Meertmoand Streektoalmoand besteedt t Centrum Groninger Taal & Cultuur spezioale aandacht aan Grunnegstoalege meziek en literatuur tiedens t digitoale open podium. Loat die heuren, loat die zain!

Elke dingsdag in de Meertmoand zet t CGTC heur open podium 'aan'. Gedurende de dag kommen de schierste en mainst biezundere inzendens veurbie op de digitoale kenoalen van t Centrum Groninger Taal & Cultuur. 

Dizze moal n mooi gedicht ien t Westerkertiers van Willem Tjebbe Oostenbrink."

 

Aldus t nijs van Centrum veur Grunneger Toal en Kultuur.

Link: Wotter en Stien (facebook)

 

Nije stuw bij Oostwolmerdraai

Tussen Lepterd en IJmtil wordt n wotterbaargengsgebied ienricht. Der worden slenken, geulen en plassen groaven en der wordt ophoogd. Zo is der is aal huul wat grond verzet de òflopen moanden.

De koade van t Hoendiep tussen de driesprong bij IJmtil en de Oostwolmerdraai hemmen ze ophoogd. Niet deur grond, mor deur an e zuudkant van t Hoendiep n totoal nije stoalen waand aan te brengen. 

De stoalen koade lopt zowat tot an e draaibrug. Nou bennen ze begonnen met t baauwen van de stuw. Stuw zel zo baauwd worden dat schippen der gewoon deur voaren kennen.

Dit is de tweede stuw ien t gebied. Òflopen joar is de stuw ien t Lepterdiep baauwd, even te noorden van de A7. De stuwen bennen neudeg ien tieden dat der veul (regen-)wotter valt. Om koaden (kleine diekjes) van de diepen te ontlasten zel t wotter van e diepen (Matsloot, Hoendiep, Lepterdiep) ien t baargengsgebied opvongen worden. Stuwen goan dicht en veurkommen dat wotter uut richteng van e Povvert ien noordeleke richteng noar t Van Starkenborghkenoal stroomt. Met dizze stuwen ken t wotter beter beheerst worden en bennen we domt huulmoal kloar veur nije uutdoageng van t wotter ien 21ste iw.

Oostwolmerdraai

Kiek ns aan. t Ken toch. Westerkertierder woorden bruken woar ze bruukt worden moeten. Oostwolmerdraai, dat wil zeggen de draaibrug van Oostwol (NL: Oostwold).

 Mooi doan. Met dank an de organisoatsie, wel t ok wezen mag!

Oostwol (NL: Oostwold) leit krekt ten noorden van de A7, tussen de Povvert (NL: de Poffert) en Lepterd (NL Lettelbert).  

t Bizundere zit hum niet ien t woord Oostwol - de noam van t plak - mor ien t achtervoegsel -mer. Dat achtervoegsel ken je ok vienden ien Nuusmer pad en ien de Grotegastmer tocht. Ienwoners van Lutjegast en Grotegast hieten fietlieks Lutjegastmers en Grotegastmers. Kadaster bruukte dizze woorden as bijvoeglek noamwoorden ok op koarten tot rond 1930. Toen bedocht een hum kennelek, dat et aalmoal aans mos. 

De vervoegeng van n plak met achtervoegsel -mer vien je ok ien t Vries: Westergeestmer is n ienwoner van Westergeest (Vries: Westergeast) en Westergeestmer greiden bennen de graslanden van Westergeest.

Vroeger warren der veul meer draaibruggen. Tillen werden ze noemd. Veur de tied van t Van Starkenborghkenoal zatten ien t Hoendiep tussen t Noorhörnner Tolhek (doar woar t Hoendiep ien t Van Starkenborchkenoal uutkomt) de Goarkeuken bij Gruupskerk rond 1900 en twee, drie tillen. Soartjes Draai was der een van. Doarover n aander keer mee.

Oalscholvers en wotterpiekjes bij winterdag

 Bij winterweer - wel denkt doar nog an, 10 doagen leden harren we snij en ies - worden vogels altied makker. Sums liekt et veur even, mor ik vroag me wel ns òf, of et niet veur veul langere tied is. Leste joaren bennen oalscholvers an t Hoendiep rusteg van dichtbij te zien, zunder dat ze votvliegen.

De winter geft de vogels n zetje om an grinzen op te schuven. 

Vogels vernemmen dat minselek gezelschap op 3-4 meter òfstaand ok veurdelen hemmen ken.

Zoveul vogels bij t wak as der zo nou en dan voerd wordt. Eenden, meerkoeten en wotterpiekjes.

Lesten bennen ien e meerderheid.

Hercules aan de Sarabos

t Scheuveln brengt n mins op plekken doar je gewoonlieks niet kommen. En dan zien je ok bizundere dingen. De Lauwers op scheuvels blift n mooie rit.

Hercules is de letiense noam veur de Griekse held Herakles. De noamen bennen veur veul zoaken en personen bruukt. Vliegtugen, voetbalclub, tanks, motoren, filmhelden, stripfiguren. Hij was de held, die met n kombinoatsie van kracht en slimheid grode doaden verrichten kon. Hercules was de zeun van oppergod Zeus en n prinses en doarmet halfgod. Mor t verhoal over Hercules - te lang om hier te beschrieven - gijt zo dat er noa zien dood toch onstaarfelek wer. 

Kieken we uut over t laandschap van Grunnengen en Vrieslaand aan de Sarabos bij Stroobos dan zien we doar de grode Hercules met zien machteg rad met wieken hoog boven scheuvelrieders en dieren uutstiegen. 

n Meulen om tegen op te kieken.

 

Bruun ies op t Hoendiep

t Is bizunder winterweer: t het waaid, t het störmd, regend, snijd en vroren. Nou is t vrijdag. De winter zel nog n poar doagen anholden. Mor of van t scheuveln veul terecht kommen zel, dat is nog mor de vroag.

t Hoendiep lag der wat stil en onheilspellend bruun bij. Vroag was of zuks bruun ies n mins vanòf Briltil langs Eemtil, en dan over Lepterdiep, noar de Leek brengen kon. Nou, t liekt veur t enne van e week der toch van kommen.

De eenden en meerkoeten hemmen heur zwemòfdruk noaloaten ien de eerste nachten van dizze week.

Vremde petronen ien e Schipsloot, die je niet zo voak zien. Dit hieronder liekt n zwempad deur t snij-ies, met n soort rotonde der ien.

Vrij-vers ien t Duuts vertoald: Freier-Vers

n Tiedje terug het DAS GEDICHT t gedicht Vrij vers ien t Westerkertiers en ien t Duuts publiceerd ien de joarliekse bloemlezeng. t Is n mooi boekwerk worden van DAS GEDICHT van Anton G. Leitner Verlag

t Is altied oardeg om te kieken hoe of dat dan ien t Duuts overkomt. Hieronder n stuk tekst met d'eerste regels.

 

En dan de Duutse versie.