Speuren op t wad

Je kennen je mooier weer veurstellen as òflopen week wanneer t gijt om wat rondstrunen over t Wad. Hule dag miggelde et, dat de verwachtengs van wadlopen warren niet hoog. Toch wer t an t enne van e dag dreug, rond de tied dat we lopen mossen.

Zo zag de wereld der aal weer wat beter uut. Ok aal harren schoapen heur nocht ien die natte klei. Ze stonden wat achter t hek te wachten, mor ja van ons mossen ze t niet hemmen. t Was nog veul wotter mor uuteindeleks vallen de grode vlaktes dreug.

Tied veur mins en dier om even bij te kommen. Zeehonden ien e verte dochten der ok zo over. Dieren warren beheurlek nijsgiereg. Mor kommen je dichtbij, dan duken ze ien t wotter.

Sporen wiezen veuruut woar ze kopke onder goan bennen.

Om weer boven te kommen. Luchten kleuren mooi op achtergrond.

Dan op t lest nog n groet van n koppel lepeloars tegen n zandhelleng met strepen van zolt en zeeschuum.

Karekieten op uutvliegen

Karekieten hemmen et drok had de leste tied. n Nustje met vier eikes warren uutkommen. En der was gien òfwiekend ei. As der n groter ei ien t nust leit, lopt et met rest van d'eier noeit goed òf (dank je de koekoek). Met dit nust ging ales goed.

Vroag is wel: Hoe moak je n rechtstoande foto? Ien e noatuur is recht n vremd begrip. Nust recht, jongen recht, rijten recht?

t Nust het noeit recht hongen. Begun juni vroeg ik me al òf, hoe dit òfkalven zol. k Vond de vogeltjes niet zukse sekure baauwers. Noa de störmachtege wiend gedurende de leste weken is alles aans worden. Deur de harde wiend bennen veul rijten verwaaid en leek t nustje verdwenen. Mor et zat verstopt onder t haangende rijt.

Nog een moal op e foto. Ze begunnen al te klautern bij de stengels omhoog. En over n poar doagen begunt t vliegen.

Vogelnustje ien e rijten

Vroeger op de Legere Schoel leerde k schrieven. t Was denk ik ien e tweede klas. Toen har k n schriefboekje en doar ston ien de regels:

    Karekiet, karekiet, karekiet

    mijn nest zit in het riet

    maar je vindt mijn eitjes toch niet.

Al kon ik met de joaren beter schrieven, de regels lieten mij niet meer lös. Hoezo zol ik zuks n nustje van de kleine karekiet (Acrocephalus scirpaceus) niet vienden kennen? n Koegelrond bolletje haangend an wat stengels ien e rijten, die zol toch te vienden wezen moeten? Toen k n joar of dattien was von ik ien wintertied t eerste (lege) nustje. n Bolletje tussen d'olde stengels van t joar derveur. Dus zo zag et der uut. Op die hoogte en zuks soort sloot, dat mos k ontholden.

t Aander veujoar was t roak. Tussen twee stukken baauw met eerabbels en koren, doar de rijten bij haarstdag niet schoond warren, stond de sloot vol met olde en nije rijten. Doar von k mien eerste kleine karekietenust. t Opzegverske har veur altied zien kracht verloren.

Nou dit veujoar he'k verscheidene zangvogeltjes ien e rijten, ien branekkels, brommels en struken heurd. En nou noa zoveul joar von k weer t nustje van n kleine karekiet.

Gedichten ien Museum Wierdenland

Òflopen vrijdag, 26 juni, was de openeng van de nije expositie ien Museum Wierdenlaand ien Ezing. t Is de moeite weerd om ns te kieken.

Expositie gijt over archeologie, cultuurhistorie, cultuur en der is ok ruumte veur poëzie. Poëzie van Bert Weggemans en ondergetekende is mooi op posters weergeven. Et gijt om gedichten uut de serie Wotterpoëzie van beide bundels Opdreugde Troanen en Zolt en Stof.

k Ben der wies met dat ze n tiedelek onderkommen hemmen ien Wierdenlaand.

t Hoekje

Kennelek mag het gien noam hemmen. Mor, nou is de weg opbroken en doar komt t Hoekje even kieken.

De weg moet asfalteerd worden en dan mag t Hoekje noemd worden op n geel bret. Dus veur even.

De Goarkeuken, t Foan, Oosterzaand, oostkaant Oldehoof Suttum en Hardeweer. Aalmoal hemmen ze n noam op n wit bred met blaauwe tekst. t Dut der niet toe of der nou 8 minsen wonen of 80.

Nou t Hoekje nog. Enne, mag die t ok veur t Hoekje? 

Swaalfkes ringen

n Tiedje terug he'k veur t eerst ien mien leven vogels ringd. Swaalfkes mossen eerst vongen worden.

Dat gijt sums zo roazendsnel, dat ik kreeg niet alles schaarp die mörgen. t Was ok aal om zeuven uur traawens. Mor goed òfbeeldengs kennen ien elk geval n iendruk geven hoe flitsend t toeging.

 

Jan de Jong wiet der alles van. Hij het al 35 joar ervoareng met vogelringen, dus dat mos wel goed kommen. Hieronder spant hij n net, dat is zo fien, dat de camera moeite het om et vast te leggen. Doarnoa was t mor even of doar vlogen ze ien t net. Ien e schuur vongen we de meesten. t Was goed dat der hulp bij was, want t wer n drokke mörgen.

Even ien t leefnet vastholden, krekt as met vissen. Doarnoa bennen ze aalmoal ringd: n dikke 40 olden en ok nog 9 vliegvlugge jongen. Met nog 7 nusten van 4-5-6 jongen kwammen we uut op 80 swaalfkes die ringd bennen ien e eerste week van juni.

Vogels hemmen nusten

Of alle vogels nusten hemmen, wiet k niet, mor t bennen der wel veul.

    Hebban olla uogala nestas hagunnan

    hinase hi(c) (a)nda thu

    uuat unbidan uue nu

Dizze olde regels goan over vogels, nusten en over 'doe en ik'. En dan vertoalen ze dit ien t Nederlaands met "jij en ik". Onzin noatuurlek, t is gewoon "doe en ik" (old Engels 'thou').

Dit nustje is van n broamsluper (Sylvia curruca). Der komt gien veerke an te pas, allenneg spieren gras en woddels.

Op schoel hemmen ze ons leerd dat et d'oldste nederlaandse regels warren; n Westvloams geschrift, vonden ien Engelaand. Doar hemmen ze altied meer oog had veur literatuur en schrieverij. Nije ienzichten vertellen t weer aans. (Woarum zol je traauwens n tekst uut de 11de iw niet gewoon Vloams noemen?)

Nou is joaren terug bleken dat der veul oldere teksten bennen. Mor op schoel wordt gien geschiedenis van vroege literatuur meer onderwezen, dus blieven we onwietend ien olde beelden hangen.

Nederlaanders wetenschappers noemen summege oldere toalvariaanten old-nederfrankisch  - Duutsers zien zukse teksten as old-saksies. Nederlaanders (Hollaands-gericht) perbereen altied heur te onderscheiden van t vries en t sassies.